„მუნიციპალიტეტებში არსებობს როგორც ფინანსური რესურსების, ასევე დაგეგმილი ინფრასტრუქტურული პროექტების მართვის ხარვეზები,“ – ამის შესახებ აუდიტის სამსახურის მიერ მუნიციპალიტეტების 2022-2023 წლების საბიუჯეტო პროცესის მართვის შესაბამისობის აუდიტშია აღნიშნული, რომელსაც “ბიზნესპრენიუსი” აქვეყნებს.
აუდიტის სამსახურის განმარტებით, აუდიტმა მოიცვა საანგარიშო პერიოდში ქუთაისის, ვანის, ხონის, საჩხერის, თერჯოლის, ხარაგაულის, ამბროლაურის, ზუგდიდის, ფოთის, სენაკის, მესტიის, ლანჩხუთის, ხაშურის, ქარელის და რუსთავის მუნიციპალიტეტების საბიუჯეტო პროცესის მართვა.
„მუნიციპალიტეტებში დანერგილმა საბიუჯეტო პროცესის ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემებმა ვერ უზრუნველყვეს ხანგრძლივ პერიოდში არაავთენტური დოკუმენტაციის საფუძველზე 89.7 ათასი ლარის საბიუჯეტო რესურსების არამართლზომიერი ხარჯვის გამოვლენა და თავიდან აცილება. აღნიშნული მათი არასათანადო ფუნქციონირებასა და ფორმალურ ხასიათზე მიანიშნებს.
გარდა ამისა, მუნიციპალიტეტების მიერ 5.713 მლნ ლარის გადარიცხვის მართლზომიერება რისკის შემცველია,“ – ვკითხულობთ აუდიტის სამსახურის ანგარიშში.
ამასთან, მათი შეფასებით, მუნიციპალიტეტების და მათ მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ-ების საბიუჯეტო დაფინანსების პროცესის შესწავლისას გამოვლინდა, რომ ადგილობრივი ბიუჯეტიდან არსებითი მოცულობის თანხები დაიხარჯა არამართლზომიერად. კერძოდ, აუდიტის თანახმად:
- 2022 წელს ფოთის მუნიციპალიტეტიდან საბიუჯეტო სახსრები სისტემატურად ირიცხებოდა მერიის თანამშრომლის კუთვნილ საბანკო ანგარიშებზე. გადარიცხვების საფუძვლად მითითებული/წარდგენილი იყო ხელფასის უწყისები, ხოლო თანხები ირიცხებოდა „თანამდებობრივი სარგოს“ მუხლით. შემოწმების შედეგად გამოვლინდა, რომ დოკუმენტები არ იყო ავთენტური. კერძოდ, ხელფასის უწყისებში შეყვანილი იყვნენ მერიასა და ა(ა)იპ-ში დასაქმებული პირები, რომლებსაც შესაბამისი თვის კუთვნილი ხელფასი უკვე აღებული ჰქონდათ. ამასთანავე, თანხების მიმღების ანგარიშის ნაცვლად გადარიცხვებზე მითითებული იყო მერიის საბუღალტრო განყოფილების აღრიცხვის უფროსის პირადი საბანკო ანგარიშები. გამოვლინდა აღნიშნული თანამშრომლის 3 საბანკო ანგარიში, რომლებზეც 2022 წელს 33 უკანონო ტრანზაქცია განხორციელდა და გადარიცხულმა თანხამ ჯამში − 36.2 ათასი ლარი შეადგინა. აგრეთვე გამოვლინდა, რომ 2022-2023 წლებში კონკრეტული ფიზიკური პირის საბანკო ანგარიშზე განხორციელდა 24 საეჭვო ტრანზაქცია, თანხით − 45.4 ათასი ლარი. გადარიცხვების საფუძვლად მითითებულია თანამდებობრივი სარგო, თუმცა მერიის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტური მტკიცებულებების თანახმად, ფიზიკური პირი არ ირიცხება მუნიციპალიტეტის შტატით ან შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულთა ნუსხაში. მიუხედავად დანერგილი კონტროლის მექანიზმებისა, უკანონო ტრანზაქციები, რომლებიც ორი წლის განმავლობაში ხორციელდებოდა და სისტემატური ხასიათი ჰქონდა, ვერ იქნა იდენტიფიცირებული. გადარიცხვები კონტროლის განმახორციელებელი პირების მიერ დადასტურებულია, რაც მათ მიერ ფუნქცია-მოვალეობების არასათანადოდ შესრულებაზე მიუთითებს;
- 2022 წელს რუსთავის მუნიციპალიტეტში გამოვლინდა შემთხვევები, როდესაც ა(ა)იპ-ებიდან საბიუჯეტო სახსრები არამართლზომიერად ირიცხებოდა არაუფლებამოსილი პირების პირად ანგარიშებზე. კერძოდ, 2022 წელს 8 უკანონო ტრანზაქცია განხორციელდა და გადარიცხულმა თანხამ ჯამში − 4.8 ათასი ლარი შეადგინა. მოცემულ ფაქტთან დაკავშირებით, რუსთავის მუნიციპალიტეტმა განახორციელა სამართლებრივი რეაგირება და მიმართა შესაბამის სამართალდამცავ ორგანოს;
- 2022-2023 წლებში ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში გამოვლინდა შემთხვევები, როდესაც ა(ა)იპ-იდან საბიუჯეტო სახსრები არამართლზომიერად ირიცხებოდა არაუფლებამოსილი პირის პირად ანგარიშზე. კერძოდ, 2022 წელს − 3, ხოლო 2023 წელს − 1 უკანონო ტრანზაქცია განხორციელდა და გადარიცხულმა თანხამ ჯამში − 3.3 ათასი ლარი შეადგინა;
- 2022 წელს ქარელის მუნიციპალიტეტში გამოვლინდა შემთხვევა, როდესაც მერიასა და მიმწოდებელს შორის გაფორმებულ შესყიდვის ხელშეკრულებაში, მიმწოდებელს მითითებული ჰქონდა სხვა კომპანიის საბანკო ანგარიში. ხაზინის ამონაწერის თანახმად, მერიის მიერ 2022 წელს განხორციელდა 2 ტრანზაქცია და ჯამში გადაირიცხა 103.3 ათასი ლარი, იმ კომპანიაზე, რომელიც არ იმყოფებოდა სამართლებრივ ურთიერთობაში მუნიციპალიტეტთან;
- 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტებში 723.5 ათასი ლარის 228 ტრანზაქცია შესრულებულია ისეთ 118 საბანკო ანგარიშზე, რომლებიც არ ეკუთვნოდათ სახაზინო მონაცემებში მითითებულ მიმღებ პირებს. პასუხისმგებელი პირების განმარტებით, დასაქმებულებმა ითხოვეს საკუთარი ხელფასი ჩარიცხულიყო თანამშრომლის/მინდობილი პირის ანგარიშზე, სოციალური დახმარებები ჩარიცხულიყო ოჯახის წევრის ანგარიშზე და სხვ;
- აღსანიშნავია, რომ 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტებში 4.886 მლნ ლარის 7 689 ტრანზაქცია შესრულებულია ისეთ 1 681 საბანკო ანგარიშზე, რომელიც 2024 წლის 12 ივლისის მდგომარეობით გაუქმებულია და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მანდატის ფარგლებში ვერ მოხერხდა მათი იდენტიფიცირება. ვინაიდან აუდიტის ფარგლებში გამოვლინდა საბანკო ანგარიშებზე თანხების არამართლზომიერი გადარიცხვების ფაქტები, დახურულ ანგარიშებთან დაკავშირებით შესაძლოა არსებობდეს რისკის შემცველი გარემოებები.
