ექიმი გიორგი ღოღობერიძე საუბრობს, რატომაა ღამით ნერწყვდენა საყურადღებო და რა უნდა გავაკეთოთ იმისათვის, რომ პრობლემა მოვაგვაროთ:
„დილით როცა გაიღვიძებთ, თუ შენიშნავთ, რომ ბალიში, რომელზეც თავი გედოთ, რაღაც ადგილზე სველია და პირიდან ნერწყვი გადმოგდიოდათ, მაშინ ეს ნიშანი არ დააიგნოროთ.
ზოგადად, ნერწყვდენა შეიძლება, ბევრი რამით იყოს გამოწვეული, მაგრამ შემთხვევათა, დაახლოებით, 20-30% -ში გასტროეზოფაგური რეფლუქსია მიზეზი.
კუჭის შიგთავსი საყლაპავში ან არ უნდა ამოდიოდეს, ან თუ ამოვა, მხოლოდ მცირე მოცულობით და იშვიათად. მაგრამ, როდესაც ადამიანს გასტროეზოფაგური რეფლუქსი აქვს, კუჭის მჟავა შიგთავსი უფრო დიდი მოცულობით და უფრო ხშირად ამოსდით საყლაპავში. როგორც კი კუჭის მჟავა შიგთავსი საყლაპავში ამოვა, იქ არსებული გემორეცეპტორები თავის ტვინს გადასცემენ ინფორმაციას, თავის ტვინში ცდომილი ნერვი გააქტიურდება, ის კი ადამიანის სანერწყვე ჯირკვლებს გაააქტიურებს. განსაკუთრებით ყბისქვეშა ჯირკვალს. ამის ფონზე, პირის ღრუში დიდი რაოდენობით ნერწყვი გამოიყოფა და მთელი ღამის განმავლობაში ადამიანს პირიდან გადმოსდის.
ეს უფრო ხშირად ემართება მათ, ვინც საღამოობით დიდი მოცულობის საკვებს მიიღებს და მაშინვე იძინებს. ან თუნდაც მიიღოს მცირე მოცულობით და მაშინვე დაწვეს. ეს ცუდი იდეაა, იმიტომ, რომ როცა საკვებს მიიღებთ და მაშინვე დაწვებით, კუჭი იწყებს მონელებას, გამოყოფს მარილმჟავას, პეფსინს, სხვა ფერმენტებს, რომ ეს შიგთავსი მოინელოს. როდესაც წვებით, კუჭი და საყლაპავი ერთ დონეზეა. ფერმენტებიანი და მჟავა არე საყლაპავისკენ გადადის, ამიტომაცაა, რომ მთელი ღამის განმავლობაში სანერწყვე ჯირკვლების აქტივაციით, დიდი რაოდენობით ნერწყვი გამოიყოფა.
დილით რომ გაიღვიძებთ, ეს ნიშანი არ დააიგნოროთ. პრობლემის მოგვარების ორი გზა არსებობს – მედიკამენტური და არამედიკამენტური. არამედიკამენტურზე ვისაუბრებ:
პირველ რიგში, დაწოლასა და საკვების ბოლო მიღებას შორის სულ მცირე 3 საათი და მეტი უნდა იყოს გასული. რაც უფრო მეტი დრო გავა, მით უფრო უკეთესი. მაგრამ, სულ მცირე, 3 საათია საჭირო, რომ კუჭმა მონელება დაამთავროს და უკუსადინებელი საყლაპავში აღარაფერი დარჩეს.
მეორე, დიდი მოცულობის საკვები არ უნდა მიიღოთ. თუ დიდი მოცულობის საკვებს მიიღებთ, უკუდინების უფრო მეტი შანსია.
მესამე, საღამოობით ცხიმიან საკვებს, ალკოჰოლს, შოკოლადს, ცხარე საკვებს უნდა მოერიდოთ.
გარდა ამისა, როდესაც დაწვებით, ბალიში ყოველთვის გამოიყენეთ, რომ თავი უფრო მაღლა იყოს, ვიდრე სხეულის სხვა ნაწილია.
რაც ჩამოვთვალეთ, ეს ყველაფერი მნიშვნელოვანია. მაგრამ, ასევე უნდა გადაამოწმოთ, ნამდვილად გაქვთ თუ არა გასტროეზოფაგური რეფლუქსი. ამის შემოწმება საყლაპავის ენდოსკოპიური გამოკვლევით შეიძლება. პაციენტები ზონდირებას ეძახიან – ბევრს არ უყვარს იმიტომ, რომ რთული გასაკეთებელია. სხვა გზა შეიძლება, იყოს საყლაპავის ph-მეტრია, ან კვლევა ე.წ. ბარიუმის ფაფით. პაციენტს სპეციალური კონტრასტი ეძლევა და რენტგენოსკოპიული გზით ვნახულობთ, შიგთავსი კუჭიდან საყლაპავში ადის თუ არა.
აღნიშნული კვლევები შეგიძლიათ, ჩაიტაროთ, რომ დაიდასტუროთ, ნამდვილად გაქვთ თუ არა ეს დაავადება ან რამე უფრო სერიოზული ხომ არ გჭირთ იმიტომ, რომ ეს ნიშანი საყურადღებოა. არასდროს დააიგნოროთ, იქ შეიძლება, რაღაც უფრო სერიოზულიც ხდებოდეს.
ისიც გახსოვდეთ, რომ 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში ხშირად ნერწყვდენა ფიზიოლოგიურია და საყურადღებო და სახიფათო არაფერია. მოხუცებში, ვისაც აქვს პარკინსონის დაავადება, ალცჰაიმერის დაავადება, ინსულტი, მათ შემთხვევაშიც ეს პრობლემა საკმაოდ ხშირად გვხვდება იმიტომ, რომ ისინი კარგად ვერ ყლაპავენ“,- ამბობს გიორგი ღოღობერიძე.
