ოდესის ოლქის ხელმძღვანელის მაქსიმ მარჩენკოს თქმით, რუსული გემი უკრაინულმა ფრთიანმა რაკეტამ Р-360-მა, იგივე „ნეპტუნმა“ დააზიანა.
ამ რაკეტების დანიშნულებაა შორ მანძილზე გაანადგუროს მოწინააღმდეგის სამხედრო საზღვაო ხომალდები. რაკეტა ,,ნეპტუნის” მოქმედების მანძილი 300 კილომეტრია. მისი აღმოჩენა და განადგურება ფაქტიურად შეუძლებელია, რადგან ის წყლის ზედაპირიდან ძალიან დაბალ სიმაღლეზე (20-30 მეტრი) მიფრინავს.
გავრცელებული ინფორმაციით, “ნეპტუნის” წარმოება კიევში 2014 წელს დაიწყეს, მას კომპანია „სხივი“ აწყობდა. რაკეტა, თავისი ქობინით 150 კილოს იწონის, მისი სიჩქარე 900 კმ/სთ-ია. ისინი განკუთვნილია 5000 წყალწყვის მქონე გემებისთვის. რაკეტა 280 კილომეტრზე მიფრინავს, ძალიან დაბალ სიმაღლეზე, წყლიდან რამდენიმე მეტრით ზევით. ასევე შეუძლია ფრენის დროს მანევრირება.
2014 წელს ყირიმის რუსეთის ფედერაციასთან ანექსიის შემდეგ, უკრაინის საზღვაო ძალებმა დაკარგეს გემის მთავარი სტრუქტურა, ასევე რუბეჟის სანაპირო სარაკეტო სისტემები. უკრაინის საზღვაო ძალების პოტენციალი არ იძლეოდა რუსეთის ფედერაციის შავი ზღვის ფლოტის წინააღმდეგ საპირისპიროდ, კერძოდ, რუსეთის ფედერაციის სავარაუდო შეტევითი ოპერაციას, მათ შორის უკრაინის სანაპიროზე დაშვებას, აგრეთვე საზღვაო ბლოკადის საფრთხეს.
ამასთან, 2014 წლის შემდეგ რუსეთმა საგრძნობლად გაზარდა სამხედრო ძალები ყირიმში. ყირიმის ტერიტორიაზე განლაგდა გემსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემა, რომელიც მოიცავს ქვესისტემას ზედაპირული გემების გამოსავლენად, რომელთა მანძილი 500 კმ-მდეა; ავტომატური კონტროლისა და სამიზნე აღნიშვნის ქვესისტემა; ხანძარსაწინააღმდეგო განადგურების ქვესისტემა 350 კმ-მდე დიაპაზონით, რომელიც მოქმედებს გემსაწინააღმდეგო რაკეტების დივიზიები “ბალი”, “ბასტიონი”, BRK “უტიოსი”, ასევე გემები, წყალქვეშა ნავები და რუსეთის შეიარაღებული ძალების საზღვაო ავიაცია. 4].
საკუთარი გემსაწინააღმდეგო სარაკეტო სისტემის შექმნის საკითხი კრიტიკულად მნიშვნელოვანი იყო უკრაინისთვის, რადგან კომპლექსს შეუძლია უზრუნველყოს ტერიტორიული წყლებისა და არხების კონტროლი, დაიცვას საზღვაო ბაზები, სანაპირო ობიექტები და სანაპირო ინფრასტრუქტურა, ასევე წინააღმდეგობა გაუწიოს რუსული ამფიბიების თავდასხმას. პოტენციური მოწინააღმდეგე[4].
რაკეტაზე მუშაობა 2014 წელს დაიწყო[5]. ის პირველად წარმოდგენილი იყო 2015 წელს კიევში შეიარაღებისა და თავდაცვის გამოფენაზე და შეიქმნა საბჭოთა Kh-35 ხომალდსაწინააღმდეგო რაკეტის საპროექტო გადაწყვეტილებების საფუძველზე. პირველი ტესტები ჩატარდა 2016 წლის 22 მარტს.
ღია წყაროებიდან მიღებული ინფორმაციის თანახმად, 2016 წლის გაზაფხულისთვის დამზადდა საკრუიზო რაკეტის პირველი ფრენის ნიმუშები. მოწინავე სარაკეტო იარაღის წარმოება ხდება სხვა უკრაინულ საწარმოებთან თანამშრომლობით, მათ შორის ხარკოვის საავიაციო ქარხანა, Motor Sich საწარმო. 2016 წელს გავრცელდა ინფორმაცია ნეპტუნის სარაკეტო სისტემის სამი მოდიფიკაციის შესაძლო განვითარების შესახებ:
გემზე, სახმელეთო და საჰაერო ბაზაზე. კომპლექსის შემქმნელად დასახელდა კიევის სახელმწიფო დიზაინის ბიურო “ლუჩი”. რაკეტის დანიშნულებაც დასახელდა – საბრძოლო ზედაპირული გემებისა და სატრანსპორტო გემების განადგურება დამრტყმელი ჯგუფების (კოლონების) შემადგენლობიდან ან ცალკე გადაადგილებით 5000 ტონამდე გადაადგილებით.
ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს ექსმდივანი ალექსანდრ ტურჩინოვი აცხადებს, რომ „მოსკვაზე“ დარტყმა „ნეპტუნის“ ეფექტიანი გამოყენების პირველი შემთხვევა არ იყო.
„ორი კვირის წინა ეს რაკეტა ესროლეს კიდევ ერთ გემს „ადმირალ ესენს“. „ესენის“ გემსაწინააღმდეგო სისტემამ საფრთხე მხოლოდ მაშინ შენიშნა, როცა რაკეტა უკვე უახლოვდებოდა. გაუხსნა ცეცხლი, მაგრამ დაზიანებულმა რაკეტამაც კი მოახერხა გემი წყობიდან გამოეყვანა. „მოსკვას“ წინააღმდეგ ერთდროულად ორი რაკეტა გაუშვეს. შედეგი ყველამ იცის“, – დაწერა ტურჩინევმა ფეისბუკზე.
კრეისერ „მოსკვას“ დანიშნულების პორტში ბუქსირებისას საბრძოლო მასალის აფეთქების შედეგად მიღებული კორპუსის დაზიანების გამო გემმა დაკარგა სტაბილურობა (ანუ ტალღებზე წონასწორობის მდგომარეობაში დაბრუნების უნარი) – იუწყება რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო.
უწყების ცნობით, გემი ქარიშხალის გამო ზღვაში ჩაიძირა.
